Devleti tabulaştıran ve onu dokunulmaz hale getiren Anadolu insanı; devletini öyle büyütülmüş ve irileştirmiş, kökleşmesine ve dal budak sarmasına öylesine göz yummuş ki; bugün koskoca ülkede devletin karışmadığı, el atmadığı, burnunu sokmadığı hiçbir iş ve alan kalmamıştır. Eğitimde devlet, sağlıkta devlet, sanayide devlet, sosyal güvenlikte devlet... Devlet sanayi tesisleri kurar; içki üretir, sigara üretir, bez üretir, ayakkabı üretir. Devlet çiftlik kurar, domates ve biber üretir, at ve inek yetiştirir. Evlenmeye karışır, boşanmaya karışır, zinayı vergilendirir. Kısacası devlet artık "tanrı"laşmıştır. Bütün mesele de burada düğümlenmektedir.
