Gazzali - Öncülerimiz 13

İmam-ı Gazzâlî, devrinin etkili düşünürlerinden ve entelektüellerinden birisidir. Onun şahsî ve ilmî hayatında çeşitli aşamaların ve devirlerinvarlığını dikkate alarak bir değerlendirme yapmak oldukça önemlidir. Gazzâlî, Selçuklu Devletinde karşılaşılan olaylarbağlamında bir kez daha gündeme gelmektedir. Yaşadığı dönemin dinî ve siyasî problemlerine duyarsız kalmadan ilmî hakikatlerle yoluna devameden Gazzâlî, siyasî krizlere neden olan Bâtınîlikle ilmî anlamda mücadele etmeyi tercih etmiştir. Ömrünün en cevval döneminde bu mücadeleyisürdürmesi ayrıca zikredilmelidir. Gazzâlî, taassup ve kapalı bir ilim anlayışından ziyade olaylara ve meselelere geniş perspektiften bakabilmeyibaşarmıştır. İslâm düşünce geleneğinin yapısal sorunlarına ciddi anlamda kafa yoran Gazzâlî, başarılı ve etkili bir âlim portresi çizmektedir. Üstelikİslâmî ilimlerin birçoğunda eser sahibi olması, kelâmcıların onu mütekellim; fıkıhçıların onu fâkih; felsefecilerin onu filozof; tasavvufçuların onumutasavvıf olarak görmelerine neden olmuştur. Bu durum Gazzâlî’ye bütüncül bakmayı zorunlu kılmaktadır. Parçacı ve kesintili okuma biçimiGazzâlî’yi anlama noktasında yanlış sonuçlara götürebilir. Dolayısıyla onun eserlerini okurken hızlı ve aceleci bir tavırla hüküm vermek yerine, dahadikkatli ve özenli okuma biçiminin tercih edilmesi önemlidir.