Ahmet Mithat Efendi ve Ana-Baba Olmak

Ebeveynlik, biyolojik bir miras olmanın ötesinde her gün yeniden öğrenilen ve emekle şekillenen kutsal bir sorumluluk alanıdır. Türk edebiyatının ve basın tarihinin “Yazı Makinesi” ve “Hace-i Evvel” (İlk Öğretmen) unvanlı öncü ismi Ahmet Mithat Efendi, kalemiyle toplumsal kurtuluşun anahtarını her zaman toplumun eğitiminde aramıştır. Yoğun bir çalışma hayatına sahip olmasına rağmen sabah ve akşamlarını iyice planlayarak çocuklarının ve torunlarının eğitimine bizzat vakfeden Ahmet Mithat Efendi, kendi yaşantısıyla tüm ebeveynlere bir model sunmaktadır. Ahmet Mithat Efendi’nin “Ana-Babanın Evlat Üzerindeki Hukuk ve Vezâifi” isimli eserini “Anne-Baba Olmak” ismiyle günümüz Türkçesine kazandıran yazar; elinizdeki bu çalışmada yalnızca tarihî bir metin sunmakla kalmıyor; eseri 12 farklı tema üzerinden değerlendirerek günümüze yansımalarını okuyucusuyla paylaşıyor. Eser, II. Abdülhamid döneminin eğitim politikalarından Batılılaşma sancılarına, yabancı mürebbiye krizinden ebeveynlerin en büyük ikilemlerinden olan “Yatılı okul mu, ev mi?” tartışmasına kadar geniş bir tarihsel ve pratik yelpazeyi mercek altına alıyor. Çocuk eğitiminde zamanında öğre(t)menin önemini, gelişimsel hazırbulunuşluk seviyesini ve yaşa uygun yöntem ile materyal seçimini incelerken; günümüz anne-babalarının en büyük dertlerinden biri olan “Okuyor ama anlıyor mu?” sorusuna da çarpıcı pedagojik yanıtlar sunuyor. Bu çalışma; geçmişin pedagojik birikimini bugünün ebeveynlik arayışlarıyla buluşturarak evlat yetiştirme serüveninde yol gösterici bir ufuk açıyor.