Bu eserde yer alan konular hemen her boyut ve alanıyla hayatları etkileyen hususlardır ki bunlar; doğrudan insanın bizzat kendisine olan tavrı açısından olduğu gibi kişiler, âile, halk-devlet, siyâset, uluslar ve yine farklı din, kültür ve medeniyetler arası ilişkiler bakımından da ele alındılar. Bu yönleriyle eser bütün o konuların Fıkıh ve ahlâkı, dil ve de edebiyatı konumundadır ve ayrıca da bek çok bilim dalını ilgilendiren konulara sahiptir. Kuran ve Son Elçi Hz. Muhammed (s.a)in. öğretileri başta olmak üzere diğer kaynak metinlerimizde, ahlâk, fıkıh, tasavvuf, dil/edebiyat ve siyaset değerlerin bu derece ileri bir muhteva ve seviye de ortaya çıkışı bu medeniyet ve onun kültürünün zenginlik ve derinliğini de ortaya koyar. Burada Türk gelenek ve dilindeki yansımalar da üzerinde durduğumuz bir husus olmuştur. İslâm medeniyeti bir boyutuyla bir infak-vakıf medeniyeti olduğu gibi, onun ahlâk ve tasavvuf alanına girdiğimizde orada da bir sevgi, gönül medeniyeti ağırlığını hissettirir. Bütün bu yönler itibariyle Kuran ve Peygamber öğretisinin ortaya koyduğu ilkeler ve sonrası gelişen tefekkür gerçekten hayran bırakıcıdır.
