Teftazanide İnsan Bilgi Ve Varlık İlişkisi

Müteahhirîn kelamında fizik, varlık, bilgi ve insanın hakikati gibi birçok konuda İbn Sînâ felsefesinin etkileri geniş bir yelpazeye yayılır. Bu dönemin kelamcılarının İbn Sînâ felsefesini nasıl alımladıkları ve kelamın ana doktrinleriyle çelişen felsefî teorileri nasıl yorumlayıp dönüştürdükleri, derinlemesine araştırılmayı hak eden sorular arasında yer alır. Bu çalışma, müteahhirîn dönemi kelamının önemli temsilcilerinden Teftâzânî’nin insan, bilgi ve varlık ilişkisine dair görüşlerini merkeze alarak bu sorulara cevap aramayı amaçlamaktadır. Teftâzânî nefsin varlığı, mahiyeti ve güçleri ile zihnî varlık, idrak, bilginin tanımı, imkânı, hakikati, kategorisi gibi konularda mütekaddimîn kelamından tevarüs ettiği açıklamaları bir yandan İbn Sînâ felsefesiyle uyumlu hale getirmeye çalışırken diğer yandan da İbn Sînâ felsefesinin temel unsurlarını ilâhiyyât ve sem‘iyyât alanındaki kelamî görüşleri doğrultusunda yeniden yorumlayıp dönüştürerek benimsemiştir.Eserde Teftâzânî’nin düşüncesi Fahreddin Râzî, Tûsî, Kutbüddin Râzî, Îcî ve Cürcânî gibi müteahhir âlimlerin görüşleriyle mukayeseli şekilde incelenerek İslam düşüncesindeki yeri tahlil edilmektedir